Anasayfa ┬╗ ­čÉ K├Âpek ┬╗ K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Tedavi Edilir?
Yeliz ├ľzdemir
Bilge Pakize Edit├Âr├╝

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Tedavi Edilir?

K├Âpeklerde mantar rahats─▒zl─▒─č─▒ tedavisi i├žin ilk ad─▒mda te┼čhis yap─▒l─▒p, arkas─▒ndan k├Âpe─čin v├╝cudunun her alan─▒na lokal olarak uygulanacak bir fungisit merhem ├Ânerilmesi, ┼čiddetli vakalarda ise enjeksiyon yolu ile antifungunal uygulama a┼čamalar─▒ izlenir.

K├Âpeklerde mantar hastal─▒─č─▒ tedavisinde mantarl─▒ alan─▒n t─▒ra┼č edilmesi ├Ânerilip, iltihaplanma tespit edilmesi halinde kortizon i├žermeyen ila├žlar ile m├╝dahale yap─▒l─▒r.

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒ Belirtileri Neler?

K├Âpeklerde mantar rahats─▒zl─▒─č─▒ semptomlar─▒ ┼ču ┼čekilde s─▒ralan─▒r:

  • T├╝y d├Âk├╝lmesi,
  • Ka┼č─▒nt─▒lar,
  • K─▒zar─▒kl─▒k,
  • Lezyon olu┼čumu,
  • Kulak i├ži enfeksiyon,
  • T─▒rnaklarda kuruma ve k─▒r─▒lma,
  • G├Âz iltihaplanmas─▒,
  • Ya─čl─▒ ve kabu─čumsu pullu bir deri olu┼čumu,
  • Nefes almada g├╝├žl├╝k ├žekme,
  • Normalden daha az hareket etme, uyu┼čukluk,
  • Mide bulant─▒s─▒,
  • Kanl─▒ veya yo─čun kokulu idrar,
  • Nadir y├╝ksek ate┼členme,
  • Kilo kayb─▒n─▒ takip eden i┼čtahs─▒zl─▒k hali,

Bu belirtiler k├Âpeklerde mantar hastal─▒─č─▒ halinde g├Âzlemlenir.

Di─čer yandan k├Âpeklerde a─č─▒z mantar─▒n─▒n olu┼čmas─▒ halinde ise normalin ├╝st├╝nde salya ak─▒┼č─▒, dil ├╝zerinde beyaz tabaka, pamuk├žuk katmanlar─▒, fark edilir k├Ât├╝ a─č─▒z kokusu gibi belirtiler g├Âzlemlenir.

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒n─▒n Geli┼čimi Nas─▒ld─▒r?

K├Âpeklerde mantar rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒n geli┼čmesi hakk─▒nda detaylar ┼ču ┼čekilde s─▒ralan─▒r:

  • Her hangi bir parazite yak─▒n topra─č─▒n e┼čelenmesi ard─▒ndan deriye ula┼čan mantar, iki g├╝n i├žinde k─▒l folik├╝llerine yerle┼čir.
  • Bu kapsamda k─▒llar ile birlikte ├žo─čalmaya ba┼člar.
  • K─▒llar mantar etkileri ile ├žok ├žabuk k─▒r─▒lmaya ve d├Âk├╝lmeye ba┼člar.
  • Mantar─▒n yerle┼čti─či yerde ise daire ┼čeklinde bir d├Âk├╝lme ve yay─▒l─▒m meydana gelir.
  • Bu ad─▒m ard─▒ndan enfeksiyon olu┼čumunun g├Âzlemlenmesi riski bulunur.
  • Sa─čl─▒kl─▒ k├Âpeklerde enfeksiyon a┼čamas─▒ olu┼čmazken, depresif, sa─čl─▒ks─▒z beslenen, hayat ┼čartlar─▒ zor olan, k├Âpeklerde enfeksiyon olu┼čum riski y├╝ksektir.
  • Hastal─▒─č─▒n gen├ž k├Âpeklerde g├Âr├╝lme oran─▒ ise daha y├╝ksektir.

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒ Nedenleri Nelerdir?

K├Âpeklerde mantar hastal─▒─č─▒ sebepleri ┼ču ┼čekilde s─▒ralan─▒r:

  • D├╝zensiz ve yanl─▒┼č beslenme,
  • Kemirgen yuvalar─▒na yak─▒n topra─č─▒n kaz─▒lmas─▒ ve ard─▒ndan gelen temas,
  • Kemoterapi al─▒nmas─▒,
  • Nemli ve s─▒cak havalardan olumsuz etkilenme,
  • Cilt y├╝zeyinde tahri┼č olu┼čumu,
  • T─▒bbi sondan─▒n kullan─▒lmas─▒,
  • Kene, pire veya b├Âceklere verilen alerjik tepkiler,
  • Kortikosteroid ila├žlar─▒n kullan─▒lmas─▒,
  • Belirli bir kronik alerji hastal─▒─č─▒na sahip olma,
  • D─▒┼č deride yer alan parazitler,
  • Uzun s├╝reli antibiyotik kullan─▒m─▒,

Bu sebeplere ba─čl─▒ olarak k├Âpeklerde mantar olu┼čumu g├Âzlemlenir.

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒ ├çe┼čitleri Neler?

K├Âpeklerde mantar rahats─▒zl─▒─č─▒ ├že┼čitleri ┼ču ┼čekilde s─▒ralan─▒r:

  • Cladosparium mantarlar─▒ndan kaynaklanan hastal─▒k,
  • Aspergillus mantarlar─▒ ile olu┼čan rahats─▒zl─▒k,
  • Alternaria, Mucor mantarlar─▒yla meydana gelen,
  • Rhizopur, Penicillium mantarlar─▒ndan do─čan hastal─▒klar,

Bu mantar tiplerinin etkisi ile olu┼čan ve mantarlar─▒n isimleri ile adland─▒r─▒lan k├Âpeklerde mantar hastal─▒─č─▒ ├že┼čitleri, t├╝y d├Âk├╝lmelerine ve enfeksiyon olu┼čumlar─▒na sebep olurlar.

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒n─▒n Ta┼č─▒nmas─▒

K├Âpeklerde mantar rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒n ta┼č─▒nmas─▒ hakk─▒nda detaylar ┼č├Âyledir:

  • K├Âpeklerin mantar hastal─▒─č─▒, cilt veya t├╝y ile do─črudan temas halinde di─čer hayvanlara veya insanlara ta┼č─▒n─▒r.
  • Bu mantarlar son derece diren├žli, bula┼čan ve spor ├╝reten cinslerdir.
  • Mantar hastal─▒─č─▒ y─▒llarca ya┼čayabilen mantar ├že┼čitleri temelli ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒ndan yay─▒lmac─▒ etki g├Âsterir.
  • Bula┼č─▒c─▒l─▒─ča maruz kalan alanlar aras─▒nda sadece a├ž─▒k yaralar veya ├žatlam─▒┼č cilt y├╝zeyleri de─čil sa─čl─▒kl─▒ cilt y├╝zeyleri de yer al─▒r.
  • Sa─čl─▒kl─▒ bir cilde sahip k├Âpeklere de d─▒┼č ortamdan mantar bula┼čmas─▒ ve hastal─▒─č─▒n yay─▒l─▒m─▒n─▒n olu┼čmas─▒ m├╝mk├╝nd├╝r.
  • Mantarlar─▒n kulu├žka ve yay─▒l─▒m s├╝releri ise 2 ila 4 haftal─▒k d├Ânem s├╝resinde ger├žekle┼čir.
  • Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi mantarlar─▒ bask─▒lamay─▒ ba┼čarmas─▒ halinde bu d├Ânem daha hafif etkiler ile atlat─▒l─▒rken, ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒n d├╝┼č├╝k olmas─▒ durumunda bula┼č─▒c─▒l─▒k ve mantar─▒n k├Âpe─či etkileme oran─▒ daha y├╝ksektir.

K├Âpeklerde Enfeksiyonlu Mantar Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Anla┼č─▒l─▒r?

K├Âpekte enfeksiyonlu mantar rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒ fark etmek i├žin izlenen ad─▒mlar ┼č├Âyledir:

  • K├Âpekte s├╝rekli olarak belirli bir cilt b├Âlgesini yalama ve ├ži─čneme durumu varsa,
  • Bu deri b├Âlgesi ├╝zerinde k├Ât├╝ koku bulunuyorsa,
  • B├Âlgedeki k─▒llar zamanla d├Âk├╝lmeye ba┼člad─▒ysa,
  • K├Âpekte fazla agresif davran─▒┼člar artm─▒┼č ve deri alan─▒ k─▒zarmaya ba┼člam─▒┼čsa,
  • Son evrede k├╝├ž├╝k bir a├ž─▒k yara olu┼čumu g├Âzlemleniyor ise enfeksiyon ile birlikte gelen mantar olu┼čumu s├Âz konusudur.

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒ Te┼čhisi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

K├Âpeklerde mantar rahats─▒zl─▒─č─▒ te┼čhisi i├žin laboratuvarda mantar izolasyonu yap─▒l─▒r.

Deriden yap─▒lan biyopsi tan─▒ya destek sa─člar.

Wood lambas─▒n─▒n kullan─▒m─▒ ile de h─▒zl─▒ bir te┼čhis ger├žekle┼čtirmek m├╝mk├╝nd├╝r.

Deri bulgular─▒n─▒n incelenmesi ard─▒ndan mantar olu┼čumunun tespiti var ise te┼čhis koyulur.

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒ Tedavisinin S├╝resi Ne Kadar?

K├Âpeklerde mantar rahats─▒zl─▒─č─▒ tedavi s├╝resi, 4 ila 8 hafta aras─▒ndad─▒r.

Tedavi s├╝resi mantar─▒n yay─▒lma alan─▒na ve ├že┼čidine ba─čl─▒ olarak de─či┼čir.

Bu s├╝re├žte gerekli ila├ž tedavilerinden sonu├ž al─▒nmas─▒ i├žin maksimum 8 haftal─▒k s├╝re├ž takip edilir.

─░la├ž tedavisi s├╝resi mantar─▒n tamamen yenilmesi i├žin gerekli olmas─▒ halinde y├╝kseltilir.

Tedavi s├╝reci 4 haftadan k─▒sa tutulur ise mantar gerekli oranda iyile┼čmez.

S├╝recin verimi i├žin mehlem ve ila├žlar 4 hafta s├╝resinde d├╝zen aksat─▒lmadan kullan─▒lmal─▒d─▒r.

K├Âpekleri Mantar Hastal─▒─č─▒ndan Korumak M├╝mk├╝n M├╝?

K├Âpekleri manatar rahats─▒zl─▒─č─▒ndan korumak i├žin yap─▒lacaklar ┼ču ┼čekilde s─▒ralan─▒r:

  • K├Âpe─čin d─▒┼čar─▒da kulland─▒─č─▒ t├╝m e┼čyalar─▒ s─▒kl─▒kla y─▒kanmal─▒d─▒r.
  • K├Âpe─čin f─▒r├ža, havlu gibi e┼čyalar─▒ i├ž mekanlarda steril ortamlarda tutulmal─▒d─▒r.
  • Mantar hastal─▒─č─▒n─▒ bulunan bir k├Âpekten, sa─čl─▒kl─▒ k├Âpekleri uzak tutulmal─▒ ve rahats─▒z evcil hayvana ait e┼čyalar sa─čl─▒kl─▒lar─▒n ├╝zerinde kullan─▒lmamal─▒d─▒r.
  • Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini kuvvetlendirici, vitamin ve mineral i├žeri─či y├╝ksek mamalar ile besleme tercih edilmelidir.
  • K├Âpe─čin d├╝zenli ┼čekilde hijyeni sa─članmal─▒ ve banyosu yapt─▒r─▒lmal─▒d─▒r.

K├Âpeklerde Mantar Hastal─▒─č─▒ Tedavisinde Sirke

K├Âpeklerde mantar rahats─▒zl─▒─č─▒ tedavisinde sirke, k├Âpe─čin i├žti─či suya 2 damlay─▒ ge├žmeyecek ┼čekilde elma sirkesi eklenmesi yoluyla kullan─▒l─▒r.

Kortizonlu ila├žlar─▒ndan kullan─▒lmas─▒ndan ka├ž─▒n─▒lmas─▒ sebebi ile iltihapla sava┼čan do─čal bir ├ž├Âz├╝m olan sirke, veteriner hekime dan─▒┼č─▒lmas─▒ ard─▒ndan tercih edilir.

Elma sirkesi, k├Âpe─čin bak─▒m─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ a┼čamas─▒nda kimyasal ├╝r├╝nleri kullanmak terine tercih edilir.

K├Âpe─čin derisi mantar olu┼čumunun ├Ân├╝ne ge├žmek i├žin elma sirkeli su ve yumu┼čak bir bez ile silinerek gerekli nem seviyesine ula┼čt─▒r─▒l─▒r.

Derinin pH seviyesini dengeleyen sirke ayn─▒ zamanda iltihap s├Âkt├╝r├╝c├╝ ├Âzelli─če sahiptir.

K├Âpek Mantar Spreyi Nedir?

K├Âpek mantar─▒ spreyi, k├Âpekler mantar tedavisi kapsam─▒nda kullan─▒lan, Cladosparium, Aspergillus, Alternaria, Mucor gibi mantar cinslerinin yay─▒l─▒m etkilerini kontrol alt─▒na alan t─▒bbi ila├žt─▒r.

Bu sprey sayesinde k├Âpe─čin ya┼čad─▒─č─▒ ka┼č─▒nt─▒ ve s├╝rekli mantarl─▒ alan ile oynama sorunlar─▒, mantar─▒n daha geni┼č bir alan yay─▒lmas─▒ engellenir.

K├Âpeklerde Egzama Ve Mantar Hastal─▒─č─▒ ─░li┼čkisi

K├Âpeklerde egzama, mantar hastal─▒─č─▒ ba─člant─▒s─▒ ┼č├Âyledir:

  • K├Âpeklerdeki egzama rahats─▒zl─▒─č─▒ mantar hastal─▒─č─▒na neden olan mantar tiplerinin cilde yerle┼čmesi ard─▒ndan g├Âr├╝l├╝r. ─░ki farkl─▒ hastal─▒k ayn─▒ anda ortak sebep ile meydana gelebilmektedir.
  • Egzama, Mantar hastal─▒─č─▒ ile deri ├╝zerinde d├Âk├╝lme, yaralanma ve pullanma ┼čeklinde meydana gelebilece─či gibi, mantar ├že┼čitlerinden ba─č─▒ms─▒z olarak vitamin eksikli─či ve g─▒da alerjileri ard─▒ndan da ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r.
  • Cildi tahri┼č edici ve mantar i├žerikli bitkilere, kimyasallara maruz kalma ard─▒ndan deri y├╝zeyinde olu┼čan egzama, k├Âpeklerde mantar hastal─▒─č─▒ s─▒ras─▒nda bir semptom olarak g├Âr├╝l├╝r.