Anasayfa ┬╗ ­čś║ Kedi ┬╗ Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ (CSD) Nedir? Belirti, Neden, Tedavi, Nas─▒l Ge├žer?
Bu i├žerik ┼×evval Sunal (Veteriner) ┼×evval Sunal taraf─▒ndan incelenmi┼čtir.
Hamide Sade
Bilge Pakize Edit├Âr├╝

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ (CSD) Nedir? Belirti, Neden, Tedavi, Nas─▒l Ge├žer?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒, kedilerden insanlara ge├žen bir hastal─▒kt─▒r. Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ CSD olarak da bilinir. Bu k─▒saltman─▒n a├ž─▒l─▒m─▒ Cat Scratch Disease olarak telaffuz edilir ve tam olarak hastal─▒─č─▒n ─░ngilizceye ├ževirisidir.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ (CSD) Nedir?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ Henri Parinaud ad─▒nda bilim insan─▒ taraf─▒ndan 19. Y├╝zy─▒l─▒n sonunda ke┼čfedilen kedilerin darbeleriyle birlikte insanlara bula┼čarak Bartonella Henselae diye adland─▒r─▒lan bakteriyel enfeksiy├Âz etkeni dolay─▒s─▒yla ba┼člayan bir enfeksiyon hastal─▒─č─▒d─▒r.

Literat├╝rde subakut olarak ge├žen ne akut ne de kronik olmay─▒p ikisinin aras─▒nda kalan anlam─▒na gelen bir s─▒n─▒fta yer al─▒r. Bula┼č ger├žekle┼čtikten sonra 10-15 g├╝n i├žerisinde belirti g├Âstermeye ba┼člar.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ ├ľld├╝r├╝r M├╝?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ iyi huylu bir hastal─▒kt─▒r. Tek ba┼č─▒na ├Âld├╝r├╝c├╝ de─čildir ancak yol a├žt─▒─č─▒ enfeksiyonun tedavi edilmemesi durumunda ekstra komplikasyonlar geli┼čebilir ve bu tablo de─či┼čebilir.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒nda Risk Grubunda Olanlar Kimlerdir?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ kedilerden ge├žebilen bir hastal─▒k oldu─čundan risk alt─▒nda olanlar da yine kedilerle yak─▒n etkile┼čimde olanlar olacakt─▒r. Yavru kedilerin kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒n─▒ ta┼č─▒ma ihtimali daha y├╝ksektir. Hastal─▒─ča yakalan erkeklerin say─▒s─▒ kad─▒nlardan daha fazla tespit edilmi┼čtir. Bu hastal─▒k i├žin risk grubunda olabilecekler a┼ča─č─▒daki gibidir:

  • Veteriner hekimler
  • Kedi sahipleri
  • Hayvan bak─▒c─▒lar─▒
  • Petshop ├žal─▒┼čanlar─▒
  • Kedilere ilgi duyan ├žocuklar
  • AIDS ve kanser s├╝recindeki hastalar

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Belirtileri Nelerdir?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒n─▒n belirtileri birka├ž g├╝n sonra ortaya ├ž─▒kabilir. Erken d├Ânemde g├Âr├╝lebilen belirtiler fark edilmedi─či taktirde hastal─▒k daha ├Ânemli ve etkileyici belirtilerle kendini g├Âsterecektir. S─▒k ya┼čanan belirtilerden baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Is─▒r─▒k ya da t─▒rm─▒─ča maruz kalan b├Âlgede ┼či┼člik, k─▒zar─▒kl─▒k
  • ─░┼čtah kayb─▒
  • Ate┼č
  • Ba┼č a─čr─▒s─▒
  • Yorgunluk
  • Lenf d├╝─č├╝mlerinde ┼či┼čme
  • Koltuk alt─▒nda kitle hissi
  • ─░steksizlik
  • Mide bulant─▒s─▒
  • Kusma
  • Dalakta b├╝y├╝me
  • Farenjit
  • Di┼č etinde ve a─č─▒z i├žinde yara

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ kedilerde b├╝y├╝k bir belirti g├Âstermez, kediler genel olarak ta┼č─▒y─▒c─▒ olurlar ve Bartonella enfeksiyonundan rahats─▒z olmazlar.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Nedenleri Nelerdir?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒n─▒n as─▒l nedeni Bartonella Henselae bakterisidir. Kedilerde bulunabilen pirelerin baz─▒lar─▒n─▒n ─▒s─▒rmas─▒ sonucu kediye ge├žer. Bula┼č─▒c─▒ bir hastal─▒k oldu─čundan kedilerden birbirlerine ya da insanlara ge├žebiliyor. Enfeksiyon ta┼č─▒yan kedinin ba┼čka bir kedi ya da insan─▒ ─▒s─▒rma, t─▒rmalama gibi yaralamalar─▒ durumunda bula┼č ger├žekle┼čir.

Sadece enfekte kedinin darbesi sonras─▒nda de─čil, ta┼č─▒y─▒c─▒ a├ž─▒k bir yaraya dokunmas─▒, yalamas─▒yla da Bartonella Henselae bakterisi bula┼čabilir.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Te┼čhis Edilir?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ ┼č├╝phesiyle hastaneye ba┼čvuruldu─čunda ├Ânce fiziksel muayene yap─▒l─▒r. Fiziksel muayenede yaral─▒ alan g├Âzlemlenir. Lenf d├╝─č├╝mlerinde a─čr─▒, ┼či┼člik ihtimali g├Âz ├Ân├╝nde bulundurularak elle yoklanarak tespit edilir. Gerekli g├Âr├╝ld├╝─č├╝nde enfeksiyonun ilerleme durumunun tespiti i├žin kan tahlili yap─▒labilir. Hastal─▒─č─▒n ├žok ilerledi─či nadir durumlarda ise lenf d├╝─č├╝mlerinden minik bir par├ža al─▒narak patoloji ├žal─▒┼čmas─▒ yap─▒labilir. Baz─▒ hekimler te┼čhis s├╝recinde ultrason talebinde de bulunabilirler.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Lenf Nodu Nedir?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ erken d├Ânemde kendili─činden ge├žmez ya da fark edilmezse ilerleyerek daha vahim bir hal al─▒r. Bu hastal─▒k olgusunun %10ÔÇÖunda hastaneye yat─▒┼č, %80 gibi bir oranla cilt enfeksiyonu sonras─▒ lenfadaenit diye adland─▒r─▒lan lenf d├╝─č├╝m├╝ iltihaplanmas─▒yla sonu├žlanabiliyor. Lenfadanit, kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒nda lenf d├╝─č├╝m├╝ alanlar─▒nda a─čr─▒l─▒ ya da a─čr─▒s─▒z ┼či┼čliklerle kendini g├Âsterir.

Lenf nodu tek ba┼č─▒na kullan─▒ld─▒─č─▒nda bir hastal─▒k ad─▒ de─čil, lenf d├╝─č├╝mleri de denilen v├╝cudun maruz kald─▒─č─▒ enfeksiyonlarla sava┼čmas─▒n─▒ sa─člayan doku toplulu─ču anlam─▒na gelir.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Tedavi Nas─▒l Yap─▒l─▒r? Nas─▒l Ge├žer?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ sa─čl─▒kl─▒ bireylerde tespit edildi─či takdirde tedaviye ihtiya├ž duyulmayacakt─▒r. Hastal─▒─č─▒n kendili─činden ge├žmesini beklerken a─čr─▒ ya da y├╝ksek ate┼č durumunda a─čr─▒ kesici ve ate┼č d├╝┼č├╝r├╝c├╝ ila├žlardan yard─▒m al─▒n─▒r. Ciltte lezyon ya da ┼či┼člik g├Âr├╝lmesi durumunda so─čuk ya da s─▒cak kompres kullan─▒m─▒ rahatlat─▒c─▒ olabilir.

Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi zay─▒f olanlar ya da ├žok k├╝├ž├╝k ├žocuklarda doktor uygun g├Âr├╝rse antibiyotik kullan─▒m─▒ da m├╝mk├╝n. Enfeksiyon ilerlemi┼č ve lenf d├╝─č├╝mleri ├žok ┼či┼čmi┼čse uzman d├╝─č├╝m i├žerisinde biriken s─▒v─▒y─▒ bo┼čalmay─▒ uygun g├Ârebilir.

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ enfeksiyonunun ├žok fazla ilerlemesi kemiklere, kana ya da v├╝cudun ba┼čka b├Âlgelerine yay─▒lmas─▒ durumunda bir aydan fazla antibiyotik kullan─▒labilir.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Tedavi Edilmezse Ne Gibi Sonu├žlara Neden Olur?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ tedavi edilmezse hastal─▒─č─▒n sebep oldu─ču enfeksiyon bir hayli ilerleyebilir. Bu gibi durumlarda lokal deri lezyonlar─▒nda b├╝y├╝me ve a─čr─▒ art─▒┼č─▒ ya┼čan─▒r. V├╝cut genelinde ise enfeksiyon kana, kemiklere, di─čer organlara ve hatta beyine kadar ilerleyebilir. Enfeksiyonun bu derece yay─▒lmas─▒ s├╝recinde zaten bedensel olarak ├žok fazla rahats─▒zl─▒k duyulacakt─▒r.

Israrla tedavi edilmeyen durumlarda sepsis denen v├╝cudun a┼č─▒r─▒ uyar─▒lmas─▒ tablosu g├Âr├╝lebilir.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒nda Hangi Antibiyotikler Kullan─▒l─▒r?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ sonras─▒nda antibiyotik kullan─▒m─▒ uygun g├Âr├╝lebilir. Enfeksiyonun yeri ve yay─▒lma derecesine g├Âre siprofloksasin, makrolid, tetrasiklin gibi farkl─▒ s─▒n─▒flardan antibiyotikler kullan─▒l─▒r.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l ├ľnlenebilir? Korunma Yollar─▒ Nelerdir?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒na daha yakalanmadan korunmak en iyi tedavi y├Ântemidir. Bu enfeksiyondan korunmak i├žin a┼ča─č─▒daki ├Ânlemler al─▒nabilir.

  • Pirelerden ├žok├ža mustarip olan sokak kedilerini severken dikkatli olmak.
  • Ev d─▒┼č─▒na ├ž─▒kabilen kedilerle ya┼čan─▒yorsa d├╝zenli a┼č─▒ yapt─▒rmak.
  • Kedilerin ─▒s─▒r─▒k ve t─▒rmalamalar─▒na maruz kal─▒nd─▒─č─▒nda ├žabucak b├Âlgeyi y─▒kamak ve dezenfeksiyonunu sa─člamak.
  • Ba─č─▒┼č─▒kl─▒─č─▒ g├╝├žl├╝ tutmak.
  • Risk grubu kedilerle ilgilenirken v├╝cut y├╝zeyinin kapatacak k─▒yafetler giyinmek.
  • A├ž─▒k yaralar─▒n oldu─ču b├Âlgeleri kedilerden izole etmek
  • Kedi bak─▒m─▒ yaparken eldiven gibi koruyucu ekipmanlar kullanmak.

Hamilelerde Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Etki Eder?

Hamilelerde kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ toksoplazma enfeksiyonu kadar etkili de─čildir. B├Âyle bir risk s├Âz konusu oldu─čunda anne adaylar─▒ hemen bir kad─▒n do─čum uzman─▒na dan─▒┼čmal─▒d─▒rlar. Erken d├Ânemlerde ve hafif ge├žirilen kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ zararl─▒ olmasa da enfeksiyonun fark edilmemesi ya da tedavi edilmemesi durumunda anne ve bebek i├žin olumsuz sonu├žlar ya┼čanabilir.

Her ne kadar iyi huylu bir hastal─▒k olsa da gebelik s├╝recinin hassasiyeti dolay─▒s─▒yla gebelerin riskli kedilerden uzak tutulmas─▒nda fayda var.

├çocuklarda Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒n─▒n Nas─▒l Etki Eder?

├çocuklarda kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ ├žok k├╝├ž├╝k ya┼člarda ya da ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒ ta┼č─▒yan ├žocuklarda biraz zorlay─▒c─▒ olabilir. Normal ┼čartlarda ise vakalar─▒n %90ÔÇÖ─▒ tedaviye gerek kalmadan kendili─činden kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ iyile┼čir. Enfeksiyona maruz kalan ├žocuklar ├žok a─č─▒r seyretmeyen tablolarda gerekti─či zaman a─čr─▒ kesici ate┼č d├╝┼č├╝r├╝c├╝ kullan─▒labilir.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ G├Ârselleri ­čôĚ

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ (CSD) Nedir? Belirti, Neden, Tedavi, Nas─▒l Ge├žer?
Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Yara G├Ârseli (kaynak: drbulentaldemir.com)
Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ (CSD) Nedir? Belirti, Neden, Tedavi, Nas─▒l Ge├žer?
Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Yara G├Ârseli (kaynak: drbulentaldemir.com)
Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ (CSD) Nedir? Belirti, Neden, Tedavi, Nas─▒l Ge├žer?
Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Yara G├Ârseli (kaynak: drbulentaldemir.com)
Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ (CSD) Nedir? Belirti, Neden, Tedavi, Nas─▒l Ge├žer?
Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Yara G├Ârseli (kaynak: drbulentaldemir.com)
Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ ─░├žin Hangi Doktora Gidilir?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ i├žin genel olarak i├ž hastal─▒klar─▒ (dahiliye) uzman─▒na ya da cildiye (deri hastal─▒klar─▒) uzman─▒na ba┼čvurulur. Ancak hasta gebeyse veya uzmanl─▒k gerektiren ba┼čka bir rahats─▒zl─▒─č─▒ varsa ilgili dal─▒n uzman─▒yla da g├Âr├╝┼č├╝lmelidir. Hastaneye ula┼č─▒lamayan durumlarda aile hekimi de mevcut ┼čikayetlerle ilgilenecektir.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Kendili─činden Ge├žer Mi?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ ├žo─ču zaman kendili─činden ge├žer ancak rahats─▒z edici belirtilerle kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒nda bir sa─čl─▒k kurumuna ba┼čvurulmal─▒.

Kedi T─▒rm─▒─č─▒ Hastal─▒─č─▒ Ne Kadar S├╝rer?

Kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ kendili─činden ortalama 20 g├╝nde, antibiyotik tedavisi gerekti─činde 1 ayda, lezyon ve lenf d├╝─č├╝m├╝ ┼či┼čliklerinde ise 2-3 ayda kedi t─▒rm─▒─č─▒ hastal─▒─č─▒ iyile┼čme g├Âsterir.